یکی از رایج‌ترین نوع شرکت‌های تجاری، شرکت سهامی خاص می‌باشد. در این مقاله به ویژگی‌های کلی شرکت سهامی خاص می‌پردازیم. امروزه به دلایل مختلف تمایل افراد به فعالیت‌های اقتصادی در پوشش شخصیت فرضی شرکت‌های تجاری افزایش یافته است. همچنین این کار در مورد فعالیت‌های بزرگ به یک ضرورت تبدیل شده است.

 

در واقع شرکت سهامی خاص شرکتی است که با حداقل سرمایه یک میلیون ریال تاسیس می‌شود. مسلما سرمایه آن باید توسط مؤسسین آن تأمین شود. در شرکت سهامی خاص تشکیل مجمع موسس برخلاف شرکت سهامی عام الزامی نیست. اما کمک های غیرنقدی مانند شرکت سهامی عام باید طبق نظر کارشناسان رسمی وزارت دادگستری ارزیابی شود و بیش از ارزیابی کارشناس مذکور قابل قبول نیست.

 

تعریف و ویژگی‌های شرکت سهامی خاص

 

همانطور که گفتیم شرکت سهامی یکی از انواع شرکت‌های تجاری بوده که در ماده ۲۰ قانون تجارت هم به آن اشاره شده است. شرکتی سهامی نام دارد که سرمایه آن به سهام بوده و نیز مسئولیت صاحبان سهام هم محدود به مبلغ ذکر خاص است. به طور کلی این تعریف شرکت سهامی است اما خود شرکت‌های سهامی، همانطور که می‌دانید به دو دسته: سهامی عام و خاص تقسیم می‌شوند. بر اساس اصلاحیه قانون تجارت و ماده ۲ آن، شرکت‌های سهامی خاص لزوماً نباید تجارت داشته باشند. در این ماده اینگونه ذکر شده است: «شرکت سهامی شرکت بازرگانی است حتی اگر موضوع عملیات تجاری در پیش نداشته باشد».

 

گفته شد که شرکت سهامی به دو دسته شرکت سهامی خاص عام تقسیم می‌شود. از تفاوت‌های مهم این شرکت‌ها می‌توان به سهام شرکت سهامی خاص اشاره کرد که در بورس قابل معامله نمی‌باشد و همچنین در زمان تاسیس آن تشریفات رخ نمی‌دهد.

 

ویژگی شرکت سهامی خاص

ویژگی شرکت سهامی خاص

 

ویژگی‌های شرکت سهامی خاص

 

تعداد مدیران شرکت سهامی خاص حداقل ۳ نفر می‌باشد. امکان ندارد سهامداران شرکت سهامی خاص کمتر از ۳ نفر باشند اما بیشتر از تعداد ذکر شده می‌تواند قابل قبول باشد. شرکت سهامی خاص در زمان تشکیل و ثبت دارای حداقل سرمایه مورد نیاز ۱۰۰۰۰۰ تومان می‌باشد و با کمتر از این مبلغ افراد نمی‌توانند این شرکت را تشکیل داد. سهام شرکت سهامی خاص قابل واگذاری عمومی نیست، اما سهامداران می‌توانند با رضایت سایر سهامداران و مدیران، سهام خود را در شرکت به دیگری واگذار کنند. سهام یک شرکت سهامی خاص همانطور که از نام آن مشخص است قابل واگذاری عمومی نمی‌باشد بنابراین در بازار سهام قابل معامله نخواهد بود. مسئولیت هر سهام دار در شرکت سهامی خاص،  به اندازه میزان سهامی می‌باشد که شخص در شرکت سرمایه‌گذاری کرده است. اوراق قرضه در شرکت سهامی خاص قابل انتشار نیست. فرآیند تصمیم گیری در این شرکت ساده و سریع است و رای اکثریت کسانی که بیشترین سرمایه‌گذاری را انجام داده‌اند ملاک است.

 

قوانین شرکت سهامی خاص

 

قوانین شرکت سهامی خاص در قالب بازدهی مثبت و منفی که برای شخص دارد توضیح داده خواهند شد به صورت:

 

  • بازدهی مثبت

 

با توجه به تقسیم سرمایه شرکت به سهام، انتقال سهام (که می‌تواند بی‌نام باشد) آسان است. شرکت‌های سهامی خاص نسبت به بانک‌ها اعتبار بیشتری برای استقراض از بانک ها، شرکت در مزایده یا مناقصه و امور تجاری بزرگ دارند. هر سهامدار فقط مسئولیت اندازه سهم خود در شرکت را بر عهده دارد. سهامداران اعضای هیئت مدیره را تعیین می‌کند . یکی دیگر از مزایای تقسیم سرمایه به سهام این است که هر کسی می‌تواند سهام را تا جایی که می‌تواند خریداری کند. به این ترتیب سرمایه‌های کوچک انباشته می‌شود و زمینه کسب و کار را فراهم می‌کند.

 

 

  • بازدهی منفی

 

در مقایسه با سایر شرکت‌ها مانند: شرکت مسئولیت محدود، قوانین سخت گیرانه و پیچیده‌تری بر ثبت و نگهداری شرکت‌های سهامی خاص حاکم است. تمدید بازرسان هر یک سال یکبار و هیئت مدیره و مدیره هر دو سال یکبار انجام و طی صورتجلسه‌ای به اداره ثبت شرکت‌ها ابلاغ می‌شود. فردی

  • تفاوت‌ها

 

 

 

که مدیر عامل شده یا سمت می‌گیرد می‌تواند سال‌ها بدون نیاز به تمدید مدیر یا عضو باشد) در بدو تاسیس لازم است ۳۵٪ از سرمایه‌ای که برای شرکت سهامی خاص در نظر گرفته می‌شود به حسابی که برای شرکت افتتاح و به صورت مرحله‌ای واریز شود.

 

مراحل ثبت شرکت سهامی خاص

 

شرایط ثبت شرکت سهامی خاص از سال ۱۴۰۰ به بعد به این صورت است:

 

حداقل ۲ نفر به عنوان بازرس (یکی بازرس اصلی و دیگری بازرس علی البدل) در شرکت سهامی خاص الزامی است. هر کدام از افراد ذکر شده باید به سن قانونی ۱۸ رسیده باشند. بازرسان نباید با هیأت مدیره هیچگونه نسبت فامیلی داشته باشند. اعضای هیئت مدیره، باید حداقل یک سهم برای خود داشته باشند. حداقل سرمایه مجاز شرکت سهامی خاص 100 هزار تومان بوده ۳۵٪ آن  و به صورت نقدی در زمان تاسیس شرکت باید توسط موسسین پرداخت شود. مسئولیت هر یک از سهامداران در قبال بدهی‌ها و تعهدات شرکت بستگی به مبلغ اسمی سهام او دارد. نقل و انتقال سهام شرکت سهامی خاص منوط به تصویب مجامع عمومی صاحبان سهام شرکت یعنی موافقت سایر سهامداران می‌باشد. انتشار سهام قبل از ثبت شرکت غیرقانونی بوده و جرم محسوب می‌شود. قبل یا بعد از برگزیدن نام شرکت باید کلمه «خاص» به نام شرکت اضافه شود و در کلیه نوشته‌ها و آگهی‌های شرکت نیز این کلمه رعایت شود. سرمایه شرکت سهامی خاص توسط خود مؤسسین تأمین می‌شود و حق صدور اظهارنامه پذیره‌نویسی را ندارند.

 

تفاوت شرکت سهامی خاص با مسولیت محدود

 

در زمان تاسیس شرکت سهامی خاص باید حداقل ۳۵٪ سرمایه به صورت نقد در یکی از شعب بانک به حساب شرکت واریز و گواهی مربوطه و حداکثر ۶۵٪ سرمایه باید توسط سهامداران بدهکار باشد. در شرکت با مسئولیت محدود، کل سرمایه باید به مدیرعامل تحویل داده شود و مدیرعامل باید رسید را تصدیق کند و برای این کار نیازی به ارائه گواهی بانکی نیست. مدت مدیریت در شرکت سهامی خاص حداکثر دو سال است که قابل تمدید می‌باشد. انتخاب روزنامه کثیرالانتشار (مانند ابرار یا روزنامه اطلاعات یا…) برای شرکت سهامی خاص جهت درج آگهی شرکت الزامی و برای شرکت با مسئولیت محدود اختیاری است. مجامع عمومی در شرکت سهامی خاص به ریاست هیئت مدیره‌ای متشکل از یک رئیس و دو ناظر (هر سه سهامدار شرکت) و یک منشی تشکیل می‌شود. در شرکت با مسئولیت محدود مجامع عمومی هیأت مدیره تشکیل نمی‌شود و تنها در شرکت‌هایی که بیش از ۱۲ نفر عضو دارند، ریاست مجامع عمومی به عهده هیأت نظارت خواهد بود. اعضای هیأت مدیره در شرکت سهامی خاص در صورتی که مدیران در شرکت با مسئولیت محدود از بین شرکا یا خارج از شرکا انتخاب شوند باید سهامدار باشند.

 

سود در شرکت سهامی خاص به تعداد سهام و در شرکت با مسئولیت محدود به نسبت سرمایه شرکاء تقسیم می‌شود و در شرکت با مسئولیت محدود شرکا می‌توانند ترتیب دیگری برای تقسیم سود مندرج در مواد داشته باشند. انجمن حق رای در شرکت سهامی خاص به تعداد سهام و در شرکت با مسئولیت محدود به نسبت سرمایه خواهد بود. استفاده از سهام غیر نقدی شرکت (مانند اموال یا وسایل نقلیه) در شرکت با مسئولیت محدود توسط شرکا و با مسئولیت آن‌ها انجام می‌شود، ضمن اینکه ارزیابی غیرنقدی در شرکت سهامی خاص با کارشناسان قوه قضائیه خواهد بود.

 

تشابهات و تفاوت شرکت سهامی خاص و سهامی عام

 

تشابه و تفاوت‌های این دو شرکت در این قسمت از مقاله آورده شده‌اند:

 

شرایط ثبت شرکت سهامی خاص

 

  • تشابهات

 

سرمایه در این نوع شرکت‌ها به سهام تقسیم می‌شود. اما توجه داشته باشید که در این شرکت‌ها سرمایه به قسمت‌های کوچک سهام تقسیم می‌شود و نه دارایی‌های گروه، زیرا اصل سرمایه و دارایی از نظر معنی متفاوت است.یکی دیگر از ویژگی‌های مهم شرکت‌های سهامی بر اساس ماده ۲ لایحه اصلاحی قانون شرکت‌ها تجاری بودن این شرکت هاست به این معنی که این شرکت‌ها صرف نظر از نوع فعالیتشان که اعم از تجاری یا غیرتجاری هستند، شرکت‌های تجاری محسوب و مشمول قوانین می‌باشند.

 

نکته مهم دیگر تعداد شرکا در این نوع شرکت است. قانونگذار برای ثبت شرکت سهامی حضور حداقل سه نفر را ضروری اعلام کرده است. البته برای عقد قرارداد شرکت دو نفر کافی است اما برای جلوگیری از مشکلات و سوء استفاده‌های احتمالی، قانون حضور بیش از دو نفر را الزامی کرده است. همچنین سرمایه شرکت که به صورت سهام منتشر می‌شود برای تحقق اکثریت آرا در مجمع عمومی نیاز به حضور حداقل سه نفر از شرکاء دارد. برای تصمیم گیری با اکثریت آرا باید حداقل سه شریک وجود داشته باشد. در رابطه با مسئولیت شرکا در قبال بدهی‌های احتمالی شرکت ذکر شده است که مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آن‌ها می‌باشد. سهامداران در شرکت‌های سهامی دارای دو موقعیت هستند. اول سهامدارانی که به عنوان مدیر عامل و هیئت مدیره در مدیریت شرکت نقشی ندارند. دوم، سهامدارانی که نه تنها مانند سایر سهامداران دارای کارت سهام هستند، بلکه در اداره شرکت به عنوان مدیرعامل و هیئت مدیره نیز نقش دارند. در هر دو مورد مسئولیت سهامداران محدود به مبلغ اسمی سهام است. یعنی مبلغی که در اساسنامه ثبت شده و در برگه سهام چاپ می‌شود. شایان ذکر است سهامدارانی که در مدیریت شرکت نقش دارند نه تنها نسبت به مبلغ اسمی سهام مانند سایرین مسئول هستند، بلکه مسئولیت تخلفات و قصور ناشی از تخلفات ناشی از کاهش قیمت واقعی سهام را نیز بر عهده دارند.

مجموعه سهامی خاص

مجموعه سهامی خاص

 

  • تفاوت

 

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو شرکت در نحوه تامین مالی است. همانطور که گفته شد شرکت سهامی عام برای تامین سرمایه پذیره‌نویسی عام را متعهد می‌شود و انتشار اوراق فقط برای شرکت‌های سهامی عام امکان‌پذیر است. اما در شرکت‌های سهامی خاص تامین تمام سرمایه شرکت بر عهده موسسین است. در شرکت‌های سهامی عام نقل و انتقال سهام نیازی به اخذ رضایت صاحبان سهام ندارد ولی در شرکت سهامی خاص هرگونه نقل و انتقال سهام منوط به موافقت هیات مدیره و مدیر آن می‌باشد. تعداد شرکا در شرکت سهامی خاص نباید کمتر از ۳ نفر باشد در حالیکه حداقل شرکا در شرکت سهامی عام ۵ نفر می‌باشد. جهت ثبت شرکت سهامی خاص تنظیم و تسلیم اظهارنامه به همراه اساسنامه با امضای کلیه سهامداران الزامی است. سی و پنج درصد از کل تعهد شامل آن می‌شود. همچنین ارائه صورتجلسه عمومی موسسین مبنی بر انتصاب مدیران و بازرسان شرکت کافی است.

 

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

 

به شرکتی که با حداقل اعضای 3 نفر (اصلی) و ۲ نفر بازرس با مبلغ ۱ ملیون ریال تشکیل شود، شرکت سهامی خاص گفته می‌شود. در این شرکت اعضای بازرس نباید با هیئت مدیره نسبت فامیلی چه دور و نزدیک داشته باشند. این شرکت مزایا و معایب مربوط و خاص خود را دارد که در این مقاله به صورت کامل به آن اشاره شد. همچنین در امور ثبتی هم می‌توانید به مجموعه ثبت کسرا رجوع کنید که بهترین تصمیمات و مشاورها را در اختیارتان قرار می‌دهد.

 

تولید محتوا: کانون تبلیغاتی فرمو